Nhu cầu sở hữu nhà ở xã hội (NOXH) tại các đô thị lớn như TP.HCM, Hà Nội và Đà Nẵng chưa bao giờ hạ nhiệt. Tuy nhiên, khoảng cách giữa kỳ vọng của người dân và thực tế thị trường vẫn là một bài toán nan giải.
Một nghiên cứu diện rộng vừa được công bố đã hé lộ những con số “biết nói” về mức giá mong muốn, rào cản thủ tục và những ưu tiên hàng đầu của người thu nhập thấp khi tìm kiếm một chốn an cư.
1. Mức giá “vừa túi tiền” cho căn hộ NOXH 50m2 là bao nhiêu?
Theo nghiên cứu “Phát triển chính sách tạo lập thị trường nhà ở xã hội tại Việt Nam” do nhóm chuyên gia Trường Đại học Kinh tế – Luật (ĐHQG TP.HCM) thực hiện, tài chính là yếu tố được người mua quan tâm hàng đầu.
Khảo sát được tiến hành diện rộng tại 30/34 tỉnh/thành phố cho thấy xu hướng rõ rệt về mức giá mà người dân có thể “chịu đựng” được đối với một căn hộ tiêu chuẩn 50m2:
| Mức giá kỳ vọng (Căn hộ 50m2) | Tỷ lệ người lựa chọn | Ghi chú |
| Từ 500 triệu đến dưới 1 tỷ đồng | 39% (Cao nhất) | Tương đương ~20 triệu đồng/m² |
| Từ 1 tỷ đến dưới 1,5 tỷ đồng | 27,2% | Phân khúc cận trung cấp |
| Trên 1,5 tỷ đồng | 18,6% | Vượt quá khả năng của đại đa số |
| Dưới 500 triệu đồng | 15,2% | Người dân tự nhận thấy mức giá này khó khả thi |
Nhận định từ chuyên gia: TS. Lê Thị Hải Yến thành viên nhóm nghiên cứu cho biết, số đông người dân đang kỳ vọng mức giá quanh mốc 1 tỷ đồng cho căn hộ 50m2. Điều này phản ánh thực tế thu nhập và khả năng chi trả tích lũy của đối tượng thu nhập thấp hiện nay.
2. Top 4 yếu tố quyết định khi lựa chọn Nhà ở xã hội
Không chỉ quan tâm đến giá cả, tâm lý người mua NOXH hiện nay đã cởi mở và khắt khe hơn khi đặt lên bàn cân các tiêu chí lựa chọn. Dữ liệu đổ về chỉ ra 4 thứ tự ưu tiên cốt lõi:
Giá bán căn hộ: Yếu tố tiên quyết định đoạt khả năng tiếp cận dự án.
Diện tích: Phải tối ưu công năng, phù hợp cho hộ gia đình từ 3-4 thành viên (không gian 50m2 là lý tưởng).
Vị trí thuận lợi: Kết nối giao thông tốt đến nơi làm việc.
Chất lượng xây dựng: Đảm bảo an toàn và độ bền vững lâu dài.
Đáng chú ý, về tiện ích đi kèm, người dân đặc biệt ưu tiên các dự án gần địa điểm mua sắm như chợ truyền thống, siêu thị, cửa hàng tiện lợi và trung tâm thương mại để thuận tiện cho sinh hoạt hàng ngày.
3. Vì sao 92% người dân chưa từng nộp hồ sơ mua NOXH?
Dù nhu cầu rất lớn nhưng có một nghịch lý: 92% đáp viên cho biết họ chưa từng tham gia quy trình nộp hồ sơ mua NOXH. Lý do từ đâu?
Gánh nặng tâm lý thu nhập (22%): Chưa nghĩ mình đủ khả năng tài chính để sở hữu nhà.
Thiếu thông tin (20%): Hoàn toàn chưa biết cách thức và quy trình đăng ký mua ở đâu.
Rào cản thủ tục (19%): Đánh giá quy trình, hồ sơ xét duyệt quá phức tạp và rườm rà.
Tự ti về đối tượng (16%): Nghĩ rằng bản thân không thuộc diện được xét duyệt mua NOXH.
4. Bức tranh cung – cầu Nhà ở xã hội năm 2026
Năm 2026, mục tiêu phát triển NOXH của cả nước được đặt ra là 158.723 căn. Theo thông tin từ Bộ Xây dựng, tính đến hết 4 tháng đầu năm 2026:
Cả nước đã khởi công thêm 40 dự án với quy mô 36.590 căn (đạt khoảng 23% kế hoạch năm).
Lũy kế đến nay, toàn quốc đang triển khai 786 dự án với quy mô 725.146 căn.
Con số này hiện đạt 72,5% so với chỉ tiêu tổng thể của Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2030”.
PGS.TS Trần Thị Hồng Liên chia sẻ, mục đích lớn nhất của nghiên cứu này là đề xuất các giải pháp chính sách thiết thực nhằm giảm sự mất cân đối cung – cầu. Từ đó, mở ra cơ hội thực tế hơn cho người thu nhập thấp và công nhân khu công nghiệp sớm chạm tay vào giấc mơ an cư.
(Toàn bộ dữ liệu chi tiết của báo cáo nghiên cứu công phu này sẽ được các chuyên gia chính thức công bố vào tháng 9/2026).
